پنل آزمایش های تیروئیدی

خلاصه کلی

غده تیروئید بزرگترین غده ی درون ریز بدن است که دو هورمون مهم یددار، T3وT4 را ترشح می‌کند. به علاوه هورمون TSH(هورمون محرک هورمون های تیروئیدی) نیز وجود دارد که به دنبال کاهش سطح خونی هورمون های تیروئیدی، میزان ترشح آن افزایش می‌یابد. هورمون های تیروئیدی برای فعالیت تقریبا تمامی بافت های بدن مهم هستند. این غده میزان سوخت و ساز انرژی بدن را تنظیم می کند و بر رشد مغز، رشد اسکلتی، نمو جنینی، نمو عصبی و عملکرد دستگاه تناسلی، تنفس، قلب، درجه حرارت بدن، قدرت عضلانی، خشکی پوست، چرخه قاعدگی، وزن و سطح کلسترول تاثیرگذار است.  بیماری های تیروئیدی جزء شایع ترین اختلالات هورمونی هستند و امروزه انجام آزمایش های مربوط به تیروئید در آزمایشگاه های بالینی متداول می‌باشد.

آزمایش‌های عملکرد تیروئید کدامند؟

معمولاً در انواع آزمایش‌های خون انجام شده برای عملکرد تیروئید، TSH، FT4 و FT3 بررسی می‌شوند. برای این کار بیمار یک نمونه خون گرفته شده و برای انجام آزمایش به بخش هورمون شناسی، ایمونولوژی و سرولوژی فرستاده می‌شود. آزمایشگاه‌ها برای کمک به متخصص بالینی در تشخیص و فرآیند درمان علاوه بر گزارش مقادیر هورمون های تیروئیدی اندازه گیری شده فرد مراجعه کننده به آزمایشگاه، برای مقایسه نتیجه آزمایش خون بیمار با نتایج افراد سالم، از بازه‌های مرجع (Reference range) استفاده می‌کنند.

آزمایش TSH

حساس ترین آزمایش غربالگری برای تشخیص ناهنجاری های احتمالی غده تیروئید است. به طور کلی در کم کاری تیروئید یا هایپوتیروئیدیسم، TSH افزایش و در پر کاری تیروئید یا هایپرتیروئیدیسم، TSH کاهش می یابد. نتیجه ی غیر طبیعی این آزمایش نیازمند انجام یک یا چند آزمایش بیشتر برای پیدا کردن علت مشکل است.

آزمایش T4

به دو شکل آزاد (FT4) و متصل به پروتئین (T4) وجود دارد. کاهش سطح هر دو شکل (FT4 و T4) در کم کاری تیروئید دیده می شود. البته در حالت خاص در صورت استفاده از داروهای کورتیکواستروئید برای درمان تنگی نفس، التهاب مفاصل، عارضه های پوستی و…، سطح پروتئین اتصالی (T4) پایین آمده و در نتیجه در این افراد سطح (T4) تام سرم ممکن است پایین باشد و به عنوان کم کاری تیروئید شناخته نشوند.  افزایش سطح هر شکل آزاد (FT4) و متصل به پروتئین (T4) در پرکاری تیروئید دیده می شود. در حالت خاص زنان باردار و زنانی که از قرص های ضد بارداری استفاده می کنند، سطح پروتئین های اتصالی در خون آن ها بالا بوده و به همین علت با وجود بالا بودن سطح  T4 تام سرم، ممکن است به عنوان پرکاری تیروئید شناخته نشوند.

آزمایش T3

اگر پزشک بالینی به پرکاری تیروئید در فردی با سطح FT4 نرمال مشکوک شود، آزمایش T3 برای تایید این وضعیت می تواند مفید باشد.  این آزمایش برای تشخیص کم کاری تیروئید مناسب نیست؛ زیرا سطح آن تا زمان حاد شدن کم کاری تیروئید کاهش پیدا نمی کند.

آزمایش Uptake T3

آزمایش تکمیلی تخصصی جهت اندازه گیری غیر مستقیم پروتئین متصل شونده به تیروکسین در پلاسما می باشد.  موارد کاهش این آزمایش در بارداری، سطح بالای استروژن و هپاتیت حاد دیده می شود. موارد افزایش این آزمایش در استفاده از هورمون های آنابولیک و گلوکوکورتیکوئیدها، سندرم نفروتیک و کمبود ژنتیکی TBG وجود دارد.

آزمایش TSI (ایمنو گلوبولین محرک تیروئید)

این آزمایش برای سنجش اتو آنتی بادی ها ،در تشخیص بیماری خودایمنی به کار می رود.

آزمایش Anti TPO (تیروئید پراکسیداز آنتی بادی)

این آزمایش نیز برای سنجش اتو آنتی بادی ها، در تشخیص بیماری خود ایمنی کاربرد دارد.  TPO آنزیمی است که در غده ی تیروئید وجود دارد و نقش اساسی در تولید هورمون های تیروئیدی دارد. در آزمایش  Anti TPO، به دنبال آنتی بادی خودایمن برضد TPO در خون هستیم که اگر این آنتی بادی در خون حضور داشته باشد، در اکثر مواقع دلیل بر بیماری خود ایمنی می باشد. این آزمایش معمولا با آزمایش آنتی بادی ضد تیروگلوبولین انجام می شود که اختصاصیت و حساسیت را بسیار افزایش می دهد.

چه شرایطی برای انجام آزمایش های تیروئیدی وجود دارد؟

بهترین شرایط برای انجام آزمایش های تیروئیدی، انجام این آزمایش ها در صبح زود ( قبل از ساعت 10 صبح ) و به صورت ناشتا می باشد. هم چنین اگر مراجعه کننده داروی خاصی را مصرف می کند، حتما آن را به پذیرش آزمایشگاه اطلاع دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *